Zamek Szczytna (Leśna) – neogotyk nad Szczeliną i podejście od Dusznik

Zamek w Szczytnej to w rzeczywistości Zamek Leśna Skała – neogotycka rezydencja wkomponowana w krawędź piaskowcowych skał na Szczytniku (589 m n.p.m.). Obiekt wznosi się nad miastem Szczytna, przy drodze krajowej nr 8 między Kłodzkiem a Dusznikami-Zdrojem, na styku Gór Stołowych i Bystrzyckich. Do zamku możemy dojechać krętą drogą asfaltową albo podejść pieszo, przy czym najciekawszy wariant prowadzi od strony Szczytnej. Wnętrza są udostępniane z przewodnikiem, jednak przed wyjazdem koniecznie trzeba sprawdzić aktualny grafik.

Zamek Szczytna – gdzie leży i jak do niego dojść?

Najprostszy dojazd prowadzi ze Szczytnej ulicami Bukową i Zamkową, którymi kierujemy się aż pod sam obiekt, gdzie znajduje się bezpłatny parking przed zamkiem. Parking jest niewielki, dlatego w bardziej popularne weekendy możemy skorzystać także z dolnego placu, położonego kilkaset metrów niżej. Z Wrocławia do przejechania mamy około 110 km, co zajmuje mniej więcej 2 h.

Znacznie ciekawsze jest jednak dojście piesze żółtym szlakiem ze Szczytnej, rozpoczynające się w centrum miasta, w miejscu połączenia oznakowania prowadzącego od strony Dusznik-Zdroju. Początkowo wędrujemy ulicą Leśną wzdłuż Bystrzycy Dusznickiej, mijamy hutę szkła, a następnie rozpoczynamy dość strome, choć niezbyt długie podejście przez las. Całość zajmuje około 25–40 min przy przewyższeniu wynoszącym około 130 m. Krócej nie zawsze znaczy łagodniej.

Z Dusznik-Zdroju możemy przejść żółtym szlakiem przez Góry Bystrzyckie do Szczytnej, pokonując około 6 km doliną Bystrzycy Dusznickiej, a następnie kontynuować podejście na Szczytnik. Alternatywą jest przejazd pociągiem lub autobusem do Szczytnej, szczególnie jeśli zależy nam bardziej na zamku i skałach niż na dłuższym marszu doliną. Stacja PKP znajduje się w mieście.

Sam zamek zbudowano w latach 1831–1837 jako rezydencję pruskiego majora, hrabiego Leopolda von Hochberga, nieopodal pruskiego fortu z końca XVIII w., rozebranego częściowo w 1807 r. Neogotycka bryła, której projekt bywa bez podstaw przypisywany Schinklowi, ma plan prostokąta, trzy kondygnacje oraz cztery narożne wieże (jedną cylindryczną), a całość uzupełniają sucha fosa i mur obronny. Od 1860 r. zamek należał do braci Rohrbachów, właścicieli huty szkła w pobliskim Batorowie, a córka jednego z nich, Helena Klein, dobudowała kaplicę.

Czy Zamek Leśna Skała można zwiedzać?

Wnętrza zamku są dostępne dla turystów od 2020 r., przy czym zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem, a wejścia organizowane są cyklicznie, mniej więcej co godzinę. Możliwe są wizyty indywidualne i grupowe, a według relacji turystów organizowane bywają także wejścia wieczorne i nocne. Na miejscu działa kawiarnia.

W środku zobaczymy między innymi salę rycerską oraz kaplicę Matki Bożej Królowej Pokoju, w której uwagę zwracają nietypowe rury odlane ze spiżu, pełniące rolę dzwonów. Trzeba jednak pamiętać, że od lat 50. XX w. działał tutaj państwowy Dom Pomocy Społecznej dla mężczyzn, zlikwidowany dopiero w styczniu 2020 r., dlatego wyposażenie wnętrz pozostaje raczej skromne. Największe wrażenie robi sama bryła.

Godziny i zasady wejścia zmieniają się sezonowo. Wnętrza zwiedza się w wyznaczonych godzinach, głównie od środy do niedzieli, dlatego przed przyjazdem sprawdźmy aktualny grafik i cennik na zamekszczytna.pl lub profilu FB Zamek Leśna Skała. Wózki inwalidzkie oraz psy na smyczy są dopuszczane, a teren zamkowy i platforma na skałach pozostają dostępne bez biletu.

Widok na Góry Stołowe – Orle Skały i skalny „Widoczek”

Po obejrzeniu zamku warto przejść na platformę na Orlich Skałach oraz położoną poniżej skałkę nazywaną „Widoczkiem”, ponieważ właśnie panorama jest jedną z głównych atrakcji Szczytnika. Przy dobrej widoczności zobaczymy stąd Szczytną, Obniżenie Dusznickie, Góry Bystrzyckie, Góry Stołowe i Kotlinę Kłodzką, natomiast na horyzoncie rozpoznamy Szczeliniec Wielki, oddalony o około 10 km w linii prostej na północ.

Skały mają piaskowcowo-marglistą budowę i fantazyjne formy erozyjne, dzięki czemu otoczenie zamku przypomina niewielką namiastkę skalnego miasta. Na stokach Szczytnika znajduje się również droga krzyżowa wykuta w piaskowcu, złożona z 14 stacji z płaskorzeźbami, wytyczona przez misjonarzy po 1929 r. Dochodzimy do niej boczną ścieżką od oznakowanej trasy.

Jak połączyć zamek ze Szczelińcem Wielkim?

Najwygodniejszy plan zakłada zwiedzanie zamku rano, na co wraz ze skałami i drogą krzyżową warto przeznaczyć około 1–2 h, a następnie przejazd do Karłowa. Ze Szczytnej mamy tam około 15 km samochodem, zależnie od wybranego wariantu prowadzącego przez Duszniki i Łężyce albo Radków. Po południu możemy ruszyć na Szczeliniec.

Wejście na płatną trasę na Szczelińcu kosztuje 16 zł w przypadku biletu normalnego i 8 zł przy bilecie ulgowym, a obowiązujący limit wynosi 400 os./h (stan na wrzesień 2026; pozostałe stawki zebraliśmy w zestawieniu cen biletów do parków narodowych). Bilety najlepiej kupić wcześniej online na stronie parku (pngs.gov.pl), ponieważ przy dobrej pogodzie spontaniczne podejście do kasy może zakończyć się oczekiwaniem „do wejścia”…

Jeśli nie chcemy korzystać z samochodu, ciekawą alternatywą będzie wycieczka ze Szczytnika przez Piekielną Dolinę do Polanicy-Zdroju, prowadząca przełomem Bystrzycy Dusznickiej. Możemy także wyruszyć z Polanicy Leśnym Szlakiem Wspinaczkowym, mijając skałki Orlik, Wielbłąd, Lelum Polelum, Parapet i Kruk, a wrócić doliną. To propozycja spokojniejsza niż najbardziej popularne zakątki Gór Stołowych.

Kiedy lepiej odpuścić – lód, krótki dzień i zamknięte wnętrza

Zimą tarasy widokowe na skałach bywają zamykane z powodu oblodzenia, dlatego po opadach śniegu lub marznącego deszczu nie warto zakładać, że zobaczymy pełną panoramę. Poza sezonem wnętrza są udostępniane krócej, a w poniedziałki i wtorki najczęściej pozostają nieczynne. Zewnętrzną część zamku i skały możemy natomiast obejrzeć niezależnie od zwiedzania wnętrz.

Przy mokrej nawierzchni ostrożność powinny zachować rodziny z małymi dziećmi, szczególnie w sąsiedztwie skał i punktów widokowych. Sam dojazd asfaltową drogą jest jednak wygodny, a pod zamek można dotrzeć z wózkiem dziecięcym. W słoneczne weekendy niewielki parking szybko się zapełnia, dlatego lepszym wyborem pozostaje poranek albo podejście piesze.

Może Cię też zainteresować artykuł na temat zamków i ruin w Sudetach oraz trasy na Szczeliniec Wielki.